Fümigasyon Nedir?
Fümigasyon, tarımsal gıda ürünlerindeki zararlı böcek, haşere ve organizmaların çeşitli gazlarla yok edilmesi işlemidir. Depo, silo, antrepo, konteyner ve ambar gibi gıdaların ve ürünlerin depolandığı, taşındığı alanlarda uygulanan, uluslararası standardı olan bir işlemler zinciridir.
Teknik tanımıyla; böcekleri (yumurta, larva, nimf, pupa ve ergin dönemde) ve diğer zararlı etmenleri (nematod, mantar, bakteri gibi) öldürmek amacıyla kapalı bir ortamda, belirli bir ısı ve miktarda gaz hâlinde kimyasal bir madde (fümigant) vermek ve gazı belirli bir süre bu ortamda tutmak işlemidir.
Fümigasyonun Gayesi ve Önemi
Fümigasyon; her türlü bitkisel ve hayvansal kaynaklı ürünü, ihracatı yapılan malları ve üzerinde taşındığı ahşap paletleri zararlı etmenlerden arındırarak ürün kaybını önler. İhracatta ürünler uzun yol boyunca taşınır; havasızlık, ani ısı değişimleri ve nem nedeniyle böceklenme yaşanabilir. Fümigasyon aynı zamanda ülkeler ve bölgeler arası farklı böcek popülasyonlarının geçişini önler.
Olumlu Yönleri
- Ürüne doğrudan tatbik edilebilir.
- Üründe uç noktalara kadar nüfuz eder ve homojen dağılır.
- Gıda maddelerinde kalıntı ve koku oranı tolerans sınırı içindedir.
- Zararlı etmenlerin tüm biyolojik dönemlerine etkilidir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Fümigasyon işlemi tehlikeli ve ölümcüldür.
- Tolerans (hoşgörülür kalıntı) kavramı çok iyi bilinmeli ve uygulanmalıdır.
- En az iki eğitimli fümigasyon operatörü tarafından uygulanmalıdır.
- Fümigantların özellikleri ile fümige edilecek materyalin yapısı iyi bilinmelidir.
- Ürüne ve fümiganta en uygun teknik seçilmelidir.
Fümigasyon Teknikleri
1. Vakum Fümigasyonu
Fümigantın uygulanacağı hücrenin içindeki havanın emilmesi ve ardından gaz uygulanması işlemidir. Hücreler vakuma dayanıklı dikdörtgen veya silindir tesislerdir. Avantajı fümigantın daha hızlı difüze olmasıdır; böylece daha kısa sürede, daha az kimyasalla sonuç alınır.
Avantajları: Yüksek difüzyon kabiliyeti, tüm biyolojik dönemlere yüksek etki, çok kısa uygulama süresi, az fümigant sarfiyatı, düşük tehlike, insan gücünden tasarruf, paketli ve presli ürünlere uygulanabilirlik.
Dezavantajları: Yüksek maliyetli tesis gereksinimi, uzman teknik eleman ihtiyacı, yaş meyve-sebze ve yeşil aksamlı bitkilere uygun olmaması, genelde sabit tesis olması.
2. Atmosferik Fümigasyon
1 bar atmosfer basıncı altında yapılan fümigasyon tipidir. Kolay uygulanabilirliği nedeniyle en çok kullanılan yöntemdir. Çadır altı, gaz odası, gemi ambarı, konteyner, hububat silosu, değirmen, bina ve toprak fümigasyonu gibi tipleri mevcuttur.
Avantajları: Düşük yatırım maliyeti, hızlı ve kolay uygulama, ürünü yerinden kaldırmadan işlem yapabilme.
Dezavantajları: Daha uzun süre, yüksek fümigant sarfiyatı, biyolojik dönemlere değişken etki, fazla insan gücü ihtiyacı ve daha yüksek risk.
Kullanılan Başlıca Malzemeler
Fümigasyon Çadırı
Gaz geçirmeyen sızdırmaz örtülerdir. Naylon veya polietilen malzemeden yapılanlarda kalınlık 0,2-0,3 mm arasındadır; 1 m² ağırlığı yaklaşık 250 gramdır. Naylon ve terrylen kumaşların neopren veya PVC ile kaplanmasıyla elde edilen çadırlar daha kaliteli ve dayanıklıdır (1 m² ortalama 280 gr).
Kum Torbası
Yığın üzerine örtülen çadırın zemine temas eden kısımlarında gaz sızmasını önler. 80-100 cm boyunda, 10-15 cm eninde sağlam bezlerden imal edilir; içine temiz ince kuru kum doldurulur.
İlaç Dağıtım Düzeni
Fümigantın kapalı alana verilmesi için bakır ve polietilen borular kullanılır. Yığının üst tarafında yaklaşık 1,5 × 1,5 m² alana bir gaz verici meme gelecek şekilde planlanır. Fümigant yığına sıvı olarak değil, buharlaştırma kabından geçirilerek gaz hâlinde verilir.
Gaz Maskesi
Süzgeçli maskeler ve hava tüplü solunum cihazları olmak üzere ikiye ayrılır. Süzgeçli maskeler yüksek gaz yoğunluğunda en fazla 25 dakika dayanır. Ortamda %1 üzerinde Methyl Bromide bulunan alanlara süzgeçli maske ile girilmez; bu durumda hava tüplü solunum cihazı kullanılır.
Fümigantların Difüzyonu
Fümigantların ürün içerisine gaz-hava karışımı olarak girmesine difüzyon denir ve fümigantların en önemli özelliğidir. Difüzyona etki eden üç faktör vardır:
- Sıcaklık: Fümigantlar sıcak ortamlarda daha hızlı dağılır. İdeal fümigasyon sıcaklığı 15-25 °C arasıdır. Kullanılacak fümigant miktarı ısı ile ters orantılıdır.
- Yoğunluk: Graham’ın gazların difüzyon kanununa göre bir gazın difüzyon kabiliyeti yoğunluğunun kare kökü ile ters orantılıdır. Havadan ağır gazlar karıştırma yapılmazsa dibe çöker.
- Emilme: Katı maddeler gaz hâlindeki fümigantı bünyesine alma eğilimindedir. Adsorpsiyon sıcaklık düştükçe artar; bu nedenle soğuk ortamda uygulanan fümigant miktarı artar.
Bursa Nilüfer İlaçlama olarak firmamız, zararlılarla mücadele konusunda halk sağlığı alanında, haşerelere karşı ilaçlama usul ve esasları hakkında profesyonel hizmet vermektedir.